مزایا و معایب داکت اسپلیت + نکات مهم قبل از نصب و خرید
مزایا و معایب داکت اسپلیت شامل مصرف انرژی مناسب، توزیع یکنواخت هوا و نیاز به زیرساخت کانالکشی است. در این مقاله به بررسی کامل نقاط ضعف و قوت این سیستم تهویه میپردازیم.
مزایا و معایب داکت اسپلیت
داکت اسپلیت یا «اسپلیت کانالی» یک سیستم تهویه مطبوع مرکزی است که دارای دو بخش مجزای داخلی و خارجی میباشد. یونیت داخلی این سیستم معمولاً در زیر سقف کاذب نصب شده و هوای اتاق را از طریق کانالهای انتقال هوا دریافت میکند. سپس پس از خنک یا گرم کردن آن، هوای مطبوع از طریق دریچههای سقفی به سرتاسر فضا پخش میشود. مزیت اصلی داکت اسپلیت در این است که میتواند چندین اتاق یا بخش ساختمان را همزمان تهویه کند؛ به همین دلیل برای مصارف مسکونی بزرگ، اداری و تجاری مناسب است. استفاده از کانالکشی منظم در این سیستم باعث میشود هوای سرد یا گرم بهطور یکسان و متوازن در تمامی نقاط ساختمان توزیع شود.
مقاله پیشنهادی: داکت اسپلیت چیست و چگونه کار میکند؟
ساختار و عملکرد داکت اسپلیت
در سیستم داکت اسپلیت، یونیت داخلی معمولاً در سقف کاذب نصب شده و هوای محیط را از طریق کانال برگشت دریافت میکند. هوای مکیده شده داخل این یونیت پس از خنک یا گرم شدن، توسط فن دمنده به داخل کانالهای رفت دمیده میشود و از طریق دریچههای خروجی به بخشهای مختلف ساختمان ارسال میگردد. وجود این کانالها باعث میشود سرمایش یا گرمایش در تمام اتاقها به صورت یکنواخت پخش شده و اختلاف دمای قابل توجهی بین بخشهای مختلف ایجاد نشود. به کمک ترموستات داکتی (قابل کنترل با ریموت یا گوشی) میتوان دمای محیط را تنظیم کرد و سیستم را در حالت گرمایش یا سرمایش قرار داد.
کلیت عملکرد داکت اسپلیت مشابه کولر گازی اسپلیت است، با این تفاوت که یونیت داخلی در سقف پنهان بوده و به جای نصب چند واحد دیواری، تمام فضا را با یک سیستم مرکزی تهویه میکند.
مزایای داکت اسپلیت
- پوشش همزمان چندین فضا: داکت اسپلیت به واسطه کانالکشی داخلی میتواند چندین اتاق یا بخش یک ساختمان را به طور همزمان تهویه کند. بنابراین در ساختمانهای بزرگ نیاز به استفاده از چندین کولر گازی دیواری از بین میرود و مصرف انرژی بهینهتر خواهد بود. به طور کلی، داکت اسپلیت قدرت سرمایش و گرمایش بالاتری دارد و مصرف برق آن به صورت متمرکز، نسبت به کولرهای گازی معمولی کمتر است. علاوه بر این، داکت اسپلیت برخلاف کولر آبی نیازی به مصرف آب ندارد و مصرف آب ساختمان را کاهش میدهد.
- توزیع یکنواخت هوا: کانالهای هوای داکت اسپلیت هوای خنک یا گرم شده را به طور یکنواخت و متوازن در سرتاسر فضا توزیع میکنند. این امر موجب میشود دمای تمام قسمتهای ساختمان نزدیک به مقدار تنظیم شده باشد و نقاط سرد یا گرم موضعی نداشته باشیم.
- تهویه هوای تازه و فیلترسازی: داکت اسپلیت علاوه بر سرمایش و گرمایش، امکان مکش هوای بیرون و ورودی هوای تازه به داخل را نیز دارد. همچنین بیشتر سیستمهای داکتی دارای فیلتر هوا هستند که گرد و غبار و آلایندههای معلق را از هوای ورودی حذف میکنند. به این ترتیب، هوای وارد شده به فضا نه تنها مطبوع است بلکه تمیز و عاری از ذرات معلق نیز میباشد.
- نیاز کم به نگهداری: طراحی مدرن داکت اسپلیتها به گونهای است که اغلب قطعات مصرفی طول عمر نسبتاً بالایی دارند. هزینه تعمیر و نگهداری این سیستمها به طور کلی پایینتر از نگهداری چند دستگاه اسپلیت دیواری در یک ساختمان بزرگ است. علاوه بر این، به کارگیری فناوریهای اینورتر در بسیاری از مدلهای جدید باعث کاهش مصرف برق و استهلاک کمپرسور میشود.
- گرمایش اقتصادی با کویل آبگرم: در بسیاری از داکت اسپلیتها امکان استفاده از کویل آب گرم برای گرمایش وجود دارد. بدین ترتیب میتوان از آب گرم پکیج مرکزی یا موتورخانه استفاده کرد و نیاز به شوفاژ یا هیتر برقی را کاهش داد، که این امر مخصوصاً در فصول سرد هزینه گرمایش را به شدت کاهش میدهد.
- صرفهجویی در فضا و ظاهر مرتب: یونیتهای داخلی داکت اسپلیت در سقف پنهان هستند و فضای مفید داخلی را اشغال نمیکنند. این طراحی باعث میشود ظاهر داخلی فضا مرتب و زیبا باقی بماند و برخلاف اسپلیتهای دیواری، دیگر یونیتهای داخلی بزرگ یا پنل در دید نباشد. علاوه بر این، به دلیل پنهان بودن اکثر اجزای سیستم، سر و صدای دستگاه در فضای اصلی بسیار ناچیز است.
معایب داکت اسپلیت
- نبود کنترل دمای مستقل برای هر فضا: در سیستم داکت اسپلیت یک واحد مرکزی وجود دارد که تمام هوای کل ساختمان را تأمین میکند. از این رو امکان تنظیم جداگانه دمای هر اتاق یا بخش (مانند اسپلیتهای دیواری) وجود ندارد. به بیان دیگر، داکت اسپلیت هوا را از طریق یک کانال مشترک ارسال میکند و برای تغییر دمای یک قسمت باید دمای کل سیستم را تنظیم نمود.
- هدررفت انرژی در فضاهای کمکاربرد: از آنجا که داکت اسپلیت کل فضا را بهطور یکنواخت تهویه میکند، اگر قسمتی از ساختمان خالی یا فاقد استفاده باشد، باز هم هوای تازه به آن قسمت میرسد و دستگاه همچنان کار میکند. این وضعیت منجر به مصرف انرژی اضافی و هدررفت آن میشود.
- هزینه و پیچیدگی نصب: اجرای سیستم داکت اسپلیت نیازمند پیادهسازی شبکه گسترده کانالکشی هوا است. این زیرساخت ممکن است هزینه نصب را بالاتر برده و اجرای آن در ساختمانهای قدیمی یا در حال بازسازی دشوار باشد. همچنین کانالکشی معمولاً به فضای سقفی نیاز دارد و میتواند ارتفاع مفید سقف را کمی کاهش دهد.
- هزینه اولیه بالا: قیمت خرید داکت اسپلیت و اجرای کانالکشی معمولاً بیشتر از کولر گازی دیواری است. علاوه بر این، نصب و راهاندازی دقیق این سیستم نیاز به متخصصین فنی دارد که خود مستلزم صرف هزینه میباشد.
- نیاز به سرویس دورهای: فیلترها و مبدلهای حرارتی داکت اسپلیت به سرویس و تمیزکاری منظم نیاز دارند تا راندمان سیستم حفظ شود. تعمیرات و نگهداری داکت اسپلیت نسبت به اسپلیتهای دیواری پیچیدهتر بوده و ممکن است نیاز به تکنسینهای متخصص داشته باشد.
سخن پایانی...
به طور کلی، داکت اسپلیت برای تهویه و گرمایش یکنواخت ساختمانهای بزرگ، چندطبقه یا چندبخشی مناسب است. زیرا با یک دستگاه میتوان کل فضا را پوشش داد و از کانالکشی بهره برد. اما باید توجه داشت که داکت اسپلیت نیازمند زیرساخت خاص (کانالکشی و سقف کاذب) است و هزینه اولیه خرید و نصب آن به طور معمول از کولر گازی دیواری بیشتر میباشد. در ساختمانهای کوچک یا زمانی که کنترل دمای جداگانه برای هر اتاق اهمیت دارد، سیستمهای اسپلیت دیواری ممکن است گزینه بهتری باشند. در نهایت انتخاب مناسب بستگی به ابعاد ساختمان، نیاز سرمایشی/گرمایشی و بودجه در نظر گرفته شده دارد.
