راهنمای کامل نصب کولر گازی؛ آموزش قدمبهقدم + نکات مهم
نصب کولر گازی یکی از مراحل مهم برای افزایش عمر و کارایی دستگاه است. در این مقاله با مهمترین نکات، مراحل استاندارد و اشتباهات رایج نصب کولر گازی آشنا میشوید تا بتوانید بهترین عملکرد را از سیستم سرمایشی خود بگیرید.
نکات نصب کولر گازی
یک کولر گازی اسپلیت معمولاً شامل دو بخش اصلی است: یونیت داخلی و یونیت خارجی. نصب صحیح این دستگاه نیازمند رعایت نکات فنی مختلفی است تا دستگاه با کارایی بالا و عمر طولانی کار کند. در این مقاله، مراحل گامبهگام نصب کولر گازی به زبان ساده و همراه با مثال توضیح داده میشود تا کاربران خانگی بتوانند نصب را به درستی انجام دهند.
ابزار و تجهیزات مورد نیاز
- دریل و متههای سوراخکاری برای حفر سوراخ عبور لولهها و نصب پایهها.
- پیچگوشتی و آچار برای محکم کردن پیچها و مهرهها.
- تراز (لیزر یا ساده) برای تراز کردن صفحه نصب و یونیت داخلی.
- قیچی یا ابزار برش لوله مسی برای بریدن لولههای مسی به اندازهی مناسب.
- ابزار فلر برای ایجاد انتهای مخروطی در لولههای مسی و اتصال آنها به یونیتها استفاده میشود.
- پمپ وکیوم برای کشیدن هوا و رطوبت از داخل لولهها و آمادهسازی سیستم پیش از شارژ گاز استفاده میشود.
- لوازم ایمنی از قبیل دستکش و عینک ایمنی، و نیز نوار عایق برای اتصال کابلها و عایقکاری لولهها.
- سایر موارد پایه مثل پیچ و رولپلاک، بندکشی لولهها (بست)، فیتیله آببندی (پلییورتان) و تراز دستی. به طور کلی، تجهیزات حرفهای مانند مولتیمتر برای بررسی ولتاژ و درجهبند فشار مبرد نیز در نصب استاندارد استفاده میشوند.
انتخاب محل مناسب پنل داخلی
- ارتفاع نصب: یونیت داخلی باید در ارتفاع استاندارد نصب شود. کارشناسان نصب توصیه میکنند یونیت داخلی را در حدود ۲.۱ متر (حدود ۷ فوت) از کف قرار دهید تا هوای خنک بهتر در اتاق گردش کند. همچنین حداقل ۱۵–۳۰ سانتیمتر فضای خالی در اطراف یونیت برای تهویه مناسب در نظر بگیرید.
- فاصله از سقف: بهتر است فاصله یونیت داخلی از سقف حدود ۴۰–۵۰ سانتیمتر باشد تا جریان هوا تحت تأثیر محل سقف قرار نگیرد.
- موقعیت دیوار: پنل داخلی را معمولاً روی یک دیوار میانی و بدون مانع مانند دیوار اتاق نشیمن یا پذیرایی نصب کنید تا هوا به طور یکنواخت پخش شود. نصب در نزدیکی در یا پنجره باعث میشود هوای خنک سریع خارج شود، بنابراین آن را از این محلها دور نگه دارید.
- دوری از منابع گرما و الکتریسیته: یونیت داخلی را دور از منابع گرمایی مانند اجاق گاز یا گرمایش از کف نصب کنید. همچنین حداقل ۱ متر از دستگاههای الکترونیکی مانند آنتن، تلویزیون یا سیستم صوتی فاصله داشته باشد تا تداخل الکتریکی ایجاد نکند.
- استحکام دیوار: دیواری که یونیت داخلی روی آن نصب میشود باید صاف و استحکام کافی برای تحمل وزن دستگاه را داشته باشد. اگر دیوار گچی یا ضعیف است، از رولپلاک مناسب استفاده کنید.
انتخاب محل مناسب پنل خارجی
- یونیت خارجی (کندانسور) باید در محل باز و با تهویه مناسب نصب شود. از نصب آن در محیطهای بسته یا تحت تابش مستقیم نور خورشید خودداری کنید، زیرا گرمای بیش از حد کارایی دستگاه را کاهش میدهد.
- حداقل ۳۰ سانتیمتر فاصله آزاد از اطراف یونیت خارجی در نظر بگیرید تا جریان هوا به خوبی انجام شود.
- اگر در نزدیک محل قرارگیری یونیت خارجی آنتن تلویزیون یا رادیو وجود دارد، سعی کنید فاصله را بیشتر از ۳ متر نگه دارید تا تداخل ایجاد نشود.
- یونیت خارجی را مستقیماً روی زمین خاکی نگذارید؛ استفاده از پایه بتنی یا زیرسازی لاستیکی (پد) برای جلوگیری از لرزش و کاهش صدا توصیه میشود.
- حتماً یونیت خارجی را روی سطح صاف و تراز نصب کنید، بهطوری که هیچ لرزش یا تکیهگاهی غیرمسطح نداشته باشد.
مراحل نصب کولر گازی
۱. مطالعه دفترچه راهنما و آمادهسازی محل: ابتدا دفترچه راهنمای دستگاه را به دقت مطالعه کنید و ابزار لازم را آماده کنید. دیوار داخلی را انتخاب و از لحاظ استحکام بررسی کنید. مطمئن شوید که در محل نصب هیچ کابل برق یا لوله آب پنهانی وجود ندارد. یک محیط صاف و بدون مانع بر روی دیوار انتخاب کنید تا براکت یونیت داخلی را نصب کنید.
۲. نصب صفحهٔ نگهدارنده (براکت) یونیت داخلی: صفحه فلزی پایه را روی دیوار نگه دارید و با استفاده از یک تراز، تراز بودن آن را بررسی کنید. سپس محل سوراخهای پیچ را علامتگذاری کرده و با مته سوراخ مناسب بزنید. به یاد داشته باشید صفحه را به وسیله رولپلاک و پیچ مناسب کاملاً به دیوار محکم کنید (تا در اثر وزن دستگاه لق نزند).
سپس یونیت داخلی کولر را روی این صفحه نصب کرده و پیچهای نگهدارنده را محکم کنید. دقت کنید که سطح پنل داخلی کاملاً افقی و تراز باشد، زیرا تراز نبودن آن از راندمان کولر میکاهد.
۳. حفر سوراخ برای عبور لولهها: با استفاده از دریل و مته حلقهبری (معمولاً ۶–۷ سانتیمتری)، در دیوار یک سوراخ گرد ایجاد کنید. حتماً این سوراخ را کمی شیبدار به سمت بیرون (سوی پنل خارجی) ایجاد کنید تا آب حاصل از کندانس به خوبی خارج شود. پیش از سوراخ کردن مطمئن شوید که مسیر حفر هیچ سیم یا لوله دیگری را قطع نمیکند. اندازه سوراخ را مطابق ضخامت لولههای رابط و کابل برق در نظر بگیرید.
۴. نصب یونیت داخلی: پس از حفر سوراخ، یونیت داخلی را به آرامی روی صفحه نصب شده بر روی دیوار قرار دهید و اتصالات لازم را برقرار کنید. اتصالات الکتریکی را طبق نمودار داخل دفترچه و دستورالعمل کارخانه وصل کنید. مطمئن شوید سیمهای برق در ترمینالهای یونیت محکم و صحیح نصب شدهاند. همچنین لولههای مسی (خط مایع و مکش) و لوله تخلیه (ناشی از آب کندانس) را از طریق سوراخ دیوار به بیرون اجرا کنید. لوله تخلیه را در پایینترین قسمت قرار دهید تا از جمعآوری آب جلوگیری شود.
۵. نصب پایه و یونیت خارجی: یونیت خارجی را در محل انتخاب شده (که طبق بخش قبل آماده کردید) قرار دهید. اگر نیاز است، پایه بتنی یا پایه دیواری مخصوص برای تثبیت کندانسور استفاده کنید. مطمئن شوید یونیت خارجی روی سطح صاف و تراز قرار گرفته و هیچ مانعی اطراف آن نیست. سپس لولهها و کابلهای برق مرتبط را به قسمتهای مربوطه روی یونیت خارجی وصل کنید. (چند مدل از قبل گاز دارند و نیازی به شارژ اولیه ندارند.) کابل برق از فیوز مینیاتوری مناسب (به عنوان مدار اختصاصی) به جعبه تقسیم یونیت خارجی وصل شود.
۶. اتصال لولههای مسی و کابلها: دو لوله مسی (یکی برای گاز مبرد و یکی برای مایع مبرد) را از محل عبور داده و به شیرهای سرویس پنل خارجی متصل کنید. در این مرحله از «فلر تول» برای فلر کردن انتهای لوله و مهره کردن به شیرها استفاده کنید. اتصال صحیح به فلر و مهره کردن محکم (بدون فشار زیاد) اهمیت دارد؛ پس از بسته شدن، نشتیابی انجام دهید. سپس کابل برق پنل داخلی را نیز مطابق دستور اتصال داده و همه اتصالات را بررسی کنید. هر اتصالی که در معرض برودت یا رطوبت باشد را با نوار چسب عایق کنید.
۷. خلأگیری (وکیوم) و شارژ نهایی: پس از اتصال لولهها، پمپ خلأ را به شیر سرویس متصل کنید و تا خلا مطلق حدود ۱۰ میلیمتر جیوه در سیستم ایجاد کنید. سپس شیر فشار کم را ببندید و پمپ را خاموش کنید. این کار باعث میشود هرگونه هوا و رطوبت از داخل لولهها خارج شود. پس از وکیوم، تمام دریچهها و اتصالات را جهت اطمینان از نشت تست کنید.
در صورت نیاز گاز مبرد را بر اساس ظرفیت و مقدار توصیه شده کارخانه شارژ کنید (در بسیاری از اسپلیتها در صورت حفظ بسته بودن مسیر نیاز به شارژ اضافی نیست). در این مرحله برق دستگاه را وصل کنید و با تست اولیه، از عملکرد صحیح کولر و عدم وجود ارور اطمینان حاصل نمایید.
۸. آببندی و تکمیل نصب: سوراخ ایجاد شده در دیوار را با فوم پلییورتان (یا درزگیر مناسب) پر کنید تا از ورود هوا، حشرات یا گرد و غبار جلوگیری شود. همچنین هر لوله مسی یا کابل را توسط گیره یا بست به دیوار بچسبانید تا تحتفشار نباشند. در نهایت کنترل را روشن کرده و دمای مطلوب را تنظیم کنید تا از خنکی مطمئن شوید. کولر را چند دقیقه در حالت دمنده (فن) خنک انجام دهید تا گردش هوا تثبیت شود.
نکات ایمنی و استانداردها
- قطع برق هنگام نصب: هرگز نباید در حین سیمکشی یا نصب قطعات، دستگاه به برق وصل باشد. قبل از شروع کار، برق اصلی را قطع کنید.
- استفاده از فیوز و کلید جداکننده: برای یونیت خارجی حتماً از مدار اختصاصی با فیوز مناسب و یک کلید قطعکننده (قطعکن اصلی) استفاده کنید تا در مواقع اضطراری بتوان برق را قطع نمود.
- ایمنی هنگام کار با گاز: هنگام باز کردن اتصالات مبرد از ورود گاز به چشم یا تنفس خودداری کنید و در صورت نشت احتمالی گاز از فضای مناسب استفاده کنید.
- ایمنی ابزار: از عینک و دستکش مقاوم استفاده کنید. به هنگام کار با دریل روی نردبان یا داربست احتیاط کنید و از استحکام محل اطمینان حاصل کنید.
- بررسی آمپر کششی: پس از نصب و قبل از راهاندازی، آمپر مصرفی کولر را در حالت سرمایش سنجیده و مطمئن شوید با ظرفیت سوکت و کلید مطابقت دارد. اگر نیاز بود سیمکشی را تقویت یا از کابل ضخیمتر استفاده کنید.
- مکانیابی صحیح قبل از نصب: محل نصب را از نظر سرعت باد، گرد و غبار و دسترسی سرویس بررسی کنید. یونیت خارجی را در جایی قرار دهید که هوای گرم بدون مانع تخلیه شود.
اشتباهات رایج در نصب کولر گازی
- انتخاب محل نامناسب: نصب یونیت داخلی یا خارجی زیر تابش مستقیم خورشید، در مکانی با تهویه ضعیف یا نزدیک منابع گرما باعث کاهش کارایی میشود.
- اتصالات نادرست لولهها: خم کردن شدید لولهها، برقراری اتصالات غیراصولی یا عدم رعایت شیب مناسب موجب جمعشدن مبرد در مسیر میشود که کارایی کولر را کاهش و به کمپرسور آسیب میزند.
- عدم وکیوم کافی: اگر هوا و رطوبت از سیستم تخلیه نشود، مبرد ناقص عمل کرده و امکان آسیب به کولر افزایش مییابد. حتماً مراحل وکیوم طبق دستور انجام شود.
- نصب یونیت داخلی بدون تراز: اگر پنل داخلی صاف نصب نشود، ممکن است به درستی آببندی نشود یا صدا ایجاد کند. حتماً از تراز استفاده کنید تا پنل دقیقاً افقی باشد.
- اتصال نادرست کابل برق: استفاده از سیمکشی اضافی یا سیم باریک باعث داغ شدن کلیدها و قطع مکرر فیوز میشود. حتماً سیم به صورت مستقیم و طبق ظرفیت توصیه شده وصل شود.
- نادیده گرفتن فاصلهها: عدم رعایت فاصله استاندارد از سقف، دیوارها یا سایر تجهیزات سرمایشی و گرمایشی میتواند در کارکرد صحیح دستگاه اختلال ایجاد کند.
- آببندی نامناسب دیوار: باقی ماندن شکاف دور لولهها میتواند باعث ورود هوای گرم یا حشرات شود. پس از نصب حتماً شکاف دیوار را کاملاً با فوم پر کنید.
مقاله پیشنهادی: ۵ نکته مهم برای نگهداری کولر گازی
سخن پایانی...
نصب صحیح کولر گازی شامل مراحلی از انتخاب مکان مناسب تا برقکشی و وکیوم کردن است. رعایت نکات ایمنی و استانداردها از اهمیت بالایی برخوردار است تا دستگاه با راندمان بالا و بدون خطر کار کند. در پایان، با بررسی درست محل نصب و استفاده از ابزار مناسب، میتوانید از هوای خنک در تابستان لذت ببرید و از بروز مشکلات بعدی جلوگیری کنید. مطالعه دفترچه راهنما و در صورت نیاز مشاوره با تکنسین نیز میتواند نصب را ایمنتر و سریعتر انجام دهد.
